Πιστωτικό Όριο (credit limit)

Πιστωτικό όριο είναι το μεγαλύτερο ποσό μέχρι το οποίο μπορεί να επεκταθούν οι συναλλαγές του κατόχου μιας πιστωτικής  κάρτας. Είναι το μέγιστο ποσό που ένα πιστωτικό ίδρυμα (συνήθως τράπεζα) μπορεί να παράσχει στον οφειλέτη της, και κάτοχο της πιστωτικής κάρτας, έτσι ώστε εκείνος να μπορεί να την χρησιμοποιεί.

      Παράδειγμα:
      Κάποιος έχει στην κατοχή του μία πιστωτική κάρτα η οποία έχει πιστωτικό όριο 1000 ευρώ. Αυτό σημαίνει ότι μπορεί να αγοράσει προϊόντα και υπηρεσίες, η συνολική αξία των οποίων, δεν πρέπει να υπερβαίνει αυτά τα 1000 ευρώ.

Το πιστωτικό όριο εξαρτάται από μία ποικιλία παραγόντων που κυμαίνονται από την ικανότητα ενός ατόμου να αποπληρώνει τακτικά τους τόκους που προκύπτουν και τις ταμειακές ροές του, μέχρι την ικανότητα του κατόχου-οφειλέτη να αποπληρώσει συνολικά το χρέος του (πιστοληπτική ικανότητα).

Το πιστωτικό όριο ενός κατόχου πιστωτικής κάρτας είναι δυνατό να αυξηθεί αν αποπληρώνει το χρέος πλήρως και στην ώρα του. Αν ο δανειστής κρίνει ότι η φερεγγυότητα του κατόχου είναι υψηλή, μπορεί να αυξήσει το όριο του ποσού που μπορεί να δανειστεί.

Βέβαια υπάρχει η περίπτωση το να έχει κάποιος υψηλό πιστωτικό όριο να βλάψει την πιστοληπτική του ικανότητα για το μέλλον.

Υπάρχει πιθανότητα άλλες τράπεζες  να κρίνουν ότι το υψηλό πιστωτικό όριο του συγκεκριμένου φυσικού προσώπου, μπορεί να τον εκθέσει σε τόσο υψηλό χρέος, ώστε να μην μπορεί να το αποπληρώσει τελικά, οδηγώντας τον στην χρεοκοπία.

Αποτέλεσμα αυτού ενδεχομένως να είναι, οι μελλοντικοί δανειστές του να αρνηθούν να του παράσχουν καινούρια δάνεια.

Πιστωτική Κάρτα (credit card)

Πιστωτική κάρτα είναι ένα μέσο πληρωμής το οποίο παρέχει στον κάτοχο της τη δυνατότητα να δανειστεί κεφάλαια τα οποία καλείται να αποπληρώσει αργότερα με κάποιο τόκο.

Ο εκδότης της κάρτας είναι συνήθως κάποιο χρηματοπιστωτικό ίδρυμα και χρησιμοποιείται για βραχυπρόθεσμη χρηματοδότηση, ενώ  δίνει την δυνατότητα στον κάτοχο να συνεχίζει να δανείζεται μέχρι ένα συγκεκριμένο πιστωτικό όριο κάθε μήνα.

Ο κάτοχος της πιστωτικής κάρτας πρέπει να αποπληρώσει το χρέος του στον πάροχο (πιστωτή) μέσα σε κάποιο ορισμένο χρονικό διάστημα, το οποίο μπορεί να κυμαίνεται από 1 έως 30 μέρες. Αν δεν το αποπληρώσει, του επιβάλλονται τόκοι υπερημερίας.

Έτσι για παράδειγμα, αν ο κάτοχος έκανε μία αγορά ύψους 1.000 ευρώ και αποπλήρωσε το χρέος στην τράπεζα μέσα στο ορισμένο χρονικό διάστημα, τότε δεν θα χρεωθεί τους τόκους υπερημερίας. Αν όμως δεν το πράξει και μείνει έστω και 1 ευρώ ανεκπλήρωτο μέσα στο ορισμένο χρονικό διάστημα, τότε θα υποχρεωθεί ο πελάτης να πληρώσει τους τόκους από την μέρα που έκανε την αγορά.

Ο πελάτης μπορεί να εξοφλεί το πιστωτικό υπόλοιπο της πιστωτικής του κάρτας ολόκληρο ή σε μηνιαίες δόσεις. Όταν το εξοφλεί ολόκληρο δεν χρεώνεται τόκους. Μπορεί βέβαια να χρειάζεται να πληρώσει συνδρομή ή έξοδα ανάληψης μετρητών.

Το πιστωτικό αυτό όριο, το οποίο επηρεάζεται από την πιστοληπτική ικανότητα του πελάτη (credit score/credit rating), καθορίζει ουσιαστικά και την αγοραστική του δύναμη.

Οι παρεχόμενες από τις ελληνικές τράπεζες πιστωτικές κάρτες, είναι συνδεδεμένες με κάποιον από τους παγκόσμιους οργανισμούς πιστωτικών καρτών (American Express, Mastercard, Maestro, VISA). Αυτό κυρίως δίνει την δυνατότητα στον πελάτη και κάτοχο της τράπεζα να την χρησιμοποιεί και σε άλλες χώρες.

Οι πιστωτικές κάρτες συνήθως χρησιμοποιούνται για μικρά δάνεια και για λόγους ταχύτητας στις αγορές που πραγματοποιεί ο κάτοχος προκειμένου να μην καταβάλει ολόκληρο το ποσό του πράγματος που αγοράζει. Του δίνεται η δυνατότητα να το αποπληρώσει είτε σε μηνιαίες δόσεις είτε ολόκληρο, αργότερα, μέσα στο χρονικό όριο που του ορίζει το η σύμβαση που έχει συνάψει με τον πάροχο (τράπεζα ή άλλο χρηματοπιστωτικό ίδρυμα).

Οι πιστωτικές κάρτες έχουν υψηλότερα επιτόκια από τα περισσότερα καταναλωτικά δάνεια ή άλλου είδους πιστώσεις.

Πλέον, σχεδόν κάθε κατάστημα επιτρέπει την πληρωμή με πιστωτική κάρτα για την αγορά προϊόντων και υπηρεσιών με την απλή επίδειξη βέβαια της ταυτότητας του κατόχου ή την εισαγωγή PIN για την αυθεντικοποίηση του πελάτη.

Λόγω της μεγάλης αποδοχής τους από την αγορά, οι πιστωτικές κάρτες είναι ένας από τους πιο δημοφιλείς τρόπους πληρωμής σε όλα τα μεγάλα αστικά κέντρα του κόσμου.

Μορφή πιστωτικής κάρτας

Η πιστωτική κάρτα είναι πλαστική και φέρει στην μια πλευρά με ανάγλυφο τρόπο γραμμένα τα στοιχειά του κατόχου, τον αριθμό της κάρτας, την ημερομηνία λήξης καθώς και τον πάροχο.

Από την πίσω όψη έχει μία μαγνητική ταινία , θέση για την υπογραφή του κατόχου και λογότυπο του οργανισμού που την εξέδωσε. Ακόμη συνήθως περιλαμβάνει ένα 3-ψηφιο κωδικό αριθμό ασφαλείας (CVV).

Λειτουργίες πιστωτικής κάρτας

H πιστωτική κάρτα επιτελεί τρείς οικονομικές λειτουργίες:

• Μέσο πληρωμής - Συγκεντρώνει τις έννοιες του χρήματος ως μέσο ανταλλαγής, μέτρο αξίας και φορέα αξίας. Βέβαια δεν είναι υποχρεωτικό μέσο πληρωμής, δηλαδή ο κάτοχος δεν υποχρεούται να πληρώσει με την κάρτα αν δεν θέλει. Από την άλλη όμως το κατάστημα είναι υποχρεωμένο να δεχθεί την πιστωτική κάρτα.

• Μέσο Πίστωσης / Πιστωτική λειτουργία -Η χρήση ως πιστωτικό μέσο ξεκινά από την στιγμή που γίνεται η αγορά μέσω της κάρτας μέχρι την καταβολή του ποσού (χρέους) στον εκδότη και πάροχο.

• Εγγυητική λειτουργία - Έχει να κάνει με την συμφωνία που έχει προηγηθεί ανάμεσα στον εκδότη και την συμβεβλημένη επιχείρηση. Ο εκδότης της πιστωτικής κάρτας έχει την υποχρέωση να καταβάλλει ξένο χρέος, αυτό του κατόχου της κάρτας στην επιχείρηση που έγινε η αγοραπωλησία. Ο εκδότης ευθύνεται απέναντι στην επιχείρηση ως πρώτος οφειλέτης.

Πλεονεκτήματα και Μειονεκτήματα

Γενικότερα οι πιστωτικές κάρτες έχουν πολλά πλεονεκτήματα, αν φυσικά ο κάτοχος αποπληρώνει τακτικά και στον προκαθορισμένο χρόνο το χρέος του στον εκδότη χωρίς να το χρέος του να καθίσταται έτσι ληξιπρόθεσμο.

Πλεονεκτήματα της πιστωτικής κάρτας είναι:
  • Μπορούν να χρησιμοποιηθούν παντού (ηλεκτρονικό εμπόριο, τηλέφωνο, στο εξωτερικό κλπ) ακόμα και σε περίπτωση εκτάκτων και απρόβλεπτων συνθηκών(πχ λόγοι υγείας, απόλυση κλπ)
  • Δυνατότητα πληρωμών σε δόσεις
  • Επιστροφή χρημάτων μέσω bonus πόντων επιβράβευσης.
  • Απαλλάσσει τον κάτοχο από την ανάγκη μεταφοράς μετρητών
  • Βελτίωση του credit score κατόχου (εξωτερικό)
  • Ασφάλεια σε μεγάλες συναλλαγές.
  • Ταχύτητα στις συναλλαγές.
Μειονεκτήματα πιστωτικής κάρτας:
  • Πιθανότητα απάτης μέσω της κάρτας από επιτήδειους.
  • Κίνδυνος συσσώρευσης υψηλού πιστωτικού χρέους από αλόγιστη χρήση που μπορεί να οδηγήσει σε χρεοκοπία του πελάτη.
Υπάρχουν βέβαια πολλά πλεονεκτήματα και για τον εκδότη της πιστωτικής κάρτας, που συνήθως είναι τράπεζα.

Καταθέσεις Τρεχούμενων Λογαριασμών (transactional account / current account)

Οι καταθέσεις τρεχούμενων λογαριασμών είναι καταθετικοί λογαριασμοί σε μια τράπεζα ή άλλο χρηματοπιστωτικό ίδρυμα, με σκοπό την γρήγορη και συχνή πρόσβαση των πελατών στα κεφάλαια τους, μέσω πολλών διαφορετικών καναλιών (υποκατάστημα, ΑΤΜ, web banking κτλ).

Οι τρεχούμενοι καταθετικοί λογαριασμοί έχουν τα ίδια χαρακτηριστικά με τους λογαριασμούς όψεως αλλά απευθύνονται σε φυσικά πρόσωπα.

Παρέχουν τη δυνατότητα πάγιων εντολών και υπεραναλήψεων, σε ορισμένες περιπτώσεις προσφέρουν διαπραγματεύσιμο επιτόκιο κατάθεσης (ανάλογα με το ύψος καταθέσεων του λογαριασμού), ενώ χαρακτηρίζονται από τις τράπεζες ως χαμηλότοκες πηγές άντλησης ρευστότητας.

Στις καταθέσεις τρεχούμενων λογαριασμών ο πελάτης μπορεί να καταθέτει και να αποσύρει χρηματικά ποσά όσες φορές το επιθυμεί ανά πάσα στιγμή χωρίς προηγούμενη ειδοποίηση και γι' αυτό το λόγο  συνήθως προσφέρουν πολύ χαμηλό ή και μηδενικό επιτόκιο, κι άρα δεν συνίσταται να χρησιμοποιούνται ως μακροπρόθεσμα επενδυτικά προϊόντα.

Ο έντονος ανταγωνισμός μεταξύ των τραπεζών στην κατηγορία αυτών των λογαριασμών έχει οδηγήσει ορισμένες τράπεζες στο να προσφέρουν αυτούς τους λογαριασμούς χωρίς έξοδα διαχείρισης και χωρίς ελάχιστο ποσό κατάθεσης, ενώ πολλές φορές τα πιστωτικά ιδρύματα συνοδεύουν αυτά τα προϊόντα με επιπλέον παροχές.

Τόσο οι τρεχούμενοι καταθετικοί λογαριασμοί, όσο και οι λογαριασμοί όψεως παρέχουν το δικαίωμα διασύνδεσης τους με πιστωτικές ή χρεωστικές κάρτες με απευθείας χρέωση του συνδεδεμένου λογαριασμού.

Καταθέσεις Ταμιευτηρίου (savings deposit)

Οι καταθέσεις ταμιευτηρίου αποτελούν το πιο διαδεδομένο είδος καταθετικού λογαριασμού. Απευθύνονται στο ευρύ κοινό (φυσικά πρόσωπα και νομικά πρόσωπα μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα) συλλέγοντας τις αποταμιεύσεις των προσώπων αυτών σε χαμηλής επιτοκιακής απόδοσης λογαριασμούς.

Θεωρούνται μία από τις πιο εύκολα ρευστοποιήσιμες επενδύσεις, μαζί με τις καταθέσεις όψεως και τα μετρητά.

Οι καταθέσεις ταμιευτηρίου παρέχουν τη δυνατότητα άμεσης ανάληψης του πιστωτικού υπολοίπου και δύνανται να συνδυασθούν με πάγιες εντολές για την εξόφληση διαφόρων λογαριασμών των καταθετών (λογαριασμοί ηλεκτρικού ρεύματος, σταθερής/κινητής τηλεφωνίας κτλ).

Ο εκτοκισμός των καταθέσεων Ταμιευτηρίου διενεργείται συνήθως κάθε έξι μήνες, δεν επιτρέπει την έκδοση επιταγών, ενώ η ενημέρωση των καταθετών γίνεται από το βιβλιάριο καταθέσεων του Ταμιευτηρίου.

Λόγω των χαμηλών επιτοκίων, οι καταθέσεις ταμιευτηρίου συνήθως δεν προτιμώνται για μακροπρόθεσμες επενδύσεις.

Εμπορικό Σήμα (trademark)

Εμπορικό σήμα είναι το διακριτικό γνώρισμα των προϊόντων και των υπηρεσιών μια επιχείρησης. Μπορεί να είναι κάθε σημείο επιδεκτικό γραφικής παράστασης ικανό να διακρίνει τα προϊόντα ή τις υπηρεσίες μια επιχείρησης από εκείνα άλλων.

Μπορεί να αποτελείται από λέξεις, ονόματα, επωνυμίες, ψευδώνυμα, απεικονίσεις, σχέδια, γράμματα, αριθμούς, χρώματα, ήχους, καθώς και το σχήμα του προϊόντος ή της συσκευασίας του.

Υπάρχουν διάφορα είδη σημάτων. Τα ατομικά, τα συλλογικά, τα λεκτικά, τα σύνθετα, σήματα προϊόντων και σήματα υπηρεσιών, σήματα ασθενή, ισχυρά και φήμης.

Τα σήματα φήμης συγκεντρώνουν σωρευτικά τα επόμενα χαρακτηριστικά:
  • Έχουν αυξημένο βαθμό καθιέρωσης στις συναλλαγές
  • Διαθέτουν μοναδικότητα και δεν χρησιμοποιούνται από τρίτους για ανόμοια προϊόντα.
  • Έχουν ιδιαίτερη διακριτική δύναμη.
  • Υπάρχει θετική εικόνα του κοινού για τα προϊόντα ή τις υπηρεσίες που διακρίνουν.
       Παράδειγμα:
        Σήματα φήμης είναι η Barclays, η ΦΑΓΕ, η Mercedes, η Aegean κτλ

Βέβαια, ο νόμος κρίνει κάποια διακριτικά γνωρίσματα ως απαράδεκτα για να χρησιμοποιηθούν ως σήματα.

Έτσι δεν μπορούν να αποτελέσουν σήμα:
  • Όσα δεν μπορούν να έχουν διακριτικό χαρακτήρα, δεν μπορούν δηλαδή να δημιουργήσουν στον αποδέκτη τον συνειρμό ότι το συγκεκριμένο προϊόν ή υπηρεσία προέρχεται από συγκεκριμένη επιχείρηση.(πχ, μια ευθεία γραμμή, ένας κύκλος, ένα ερωτηματικό.)
  • Όσα δεν είναι δεκτικά γραφικής απεικόνισης, δηλαδή είναι πχ αντιληπτά μόνο με την αφή η την γεύση.
  • Είναι ενδείξεις περιγραφικές, δηλαδή δηλώνουν είδος, ποσότητα, ποιότητα, τόπο προέλευσης κτλ.(πχ "το αλάτι", " το αυτοκίνητο")
  • Αποτελούνται από κοινόχρηστες ενδείξεις, δηλαδή λέξεις που χρησιμοποιούνται από πολλές επιχειρήσεις(πχ "φρέσκο", "Hotel")
  • Είναι αντίθετα στα χρηστά ήθη ή την δημόσια τάξη.(πχ, η φωτογραφία ενός γυμνού άνδρα για περιοδικό ομοφυλοφίλων)
  • Αποτελούνται από ονόματα ή εικόνες τρίτων προσώπων, χωρίς την συναίνεσή τους.
  • Αποτελούνται από κρατικά ή θρησκευτικά σύμβολα.(πχ η ελληνική σημαία, ο σταυρός, η ημισέληνος)
  • Σημεία των οποίων η κατάθεση αντίκειται στην καλή πίστη
  • Είναι παραπλανητικά και μπορούν να δημιουργήσουν εσφαλμένη εντύπωση στον καταναλωτή.(πχ η φωτογραφία μια ελιάς για προϊόντα που παράγονται από φοινικέλαιο)
  • Είναι ίδια ή μοιάζουν με προγενέστερα σήματα ή υπάρχει περίπτωση να δημιουργηθεί κίνδυνος σύγχυσης με προγενέστερα.
Δικαίωμα στο εμπορικό Σήμα

Το δικαίωμα στο σήμα είναι απόλυτο και ο δικαιούχος του έχει δικαίωμα στην αποκλειστική χρήση για να χαρακτηρίζει τις υπηρεσίες και τα προϊόντα που διαθέτει στο καταναλωτικό κοινό.

Επιπλέον ο δικαιούχος έχει αρνητική εξουσία πάνω στο σήμα. Αυτό σημαίνει πως έχει δικαίωμα να αποκλείει κάθε τρίτον από την χρήση τόσο του ίδιου του σήματος που ο ίδιος έχει κατοχυρώσει όσο και παρόμοιου με αυτό.

Ο δικαιούχος του εμπορικού σήματος μπορεί να μεταβιβάζει το δικαίωμα στο σήμα ακόμη και ξεχωριστά από την επιχείρηση. Μπορεί επιπρόσθετα να παραχωρεί σε τρίτους αποκλειστική η μη άδεια χρήσης του σήματος είτε για μέρος είτε για το σύνολο των προϊόντων που καλύπτει.

Για την καταχώρηση του σήματος θα πρέπει να περιλαμβάνονται στην αίτηση, τα στοιχεία του καταθέτη, η αποτύπωση του σήματος, η καταχώρηση των προϊόντων και υπογραφή.

Η υπηρεσία σημάτων εξετάζει το παραδεκτό της δήλωσης και αν δεν συντρέχει κάποιος λόγος απαραδέκτου  την αποδέχεται. Μετά την απόφαση αποδοχής της δήλωσης του σήματος, αυτό καταχωρείται στο μητρώο σημάτων και αναρτάται στο διαδικτυακό τόπο της Γενικής Γραμματείας Εμπορίου. Αφού γίνει αμετάκλητη σημειώνεται η λέξη "καταχωρήθηκε".

Απώλεια του δικαιώματος στο σήμα μπορεί να προκύψει με διαγραφή είτε λόγω έκπτωσης είτε λόγω ακυρότητας, μετά από αίτηση όποιου έχει έννομο συμφέρον. Η διαγραφή επέρχεται μετά από αμετάκλητη απόφαση της Διοικητικής Επιτροπής Σημάτων

Συλλογικό Σήμα

Φορέας του συλλογικού σήματος μπορεί να είναι συνεταιρισμοί, ενώσεις και ΝΠΔΔ (νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου).

Οι παραπάνω μπορούν να καταθέτουν εμπορικά σήματα για να διακρίνουν την προέλευση των προϊόντων ή των υπηρεσιών των μελών τους ή τη γεωγραφική τους προέλευση ή το είδος ή την ποιότητα ή και τις ιδιότητες τους.

Το συλλογικό σήμα μπορούν να χρησιμοποιούν μόνο τα μέλη της σηματούχου ένωσης.