Ευρωπαϊκό Νομισματικό Σύστημα (European monetary system)

Ευρωπαϊκό νομισματικό σύστημα ήταν ένα μέσο νομισματικής συνεργασίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση, κεντρικό στοιχείο του οποίου ήταν η υποχρέωση των κρατών μελών να διατηρούν τις συναλλαγματικές ισοτιμίες των νομισμάτων τους εντός περιορισμένων περιθωρίων διακύμανσης.

Άρχισε να λειτουργεί τον Μάρτιο του 1979 με σκοπό να εξασφαλίσει την νομισματική σταθερότητα στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα. Τα μέλη δημιούργησαν το ECU με τελικό σκοπό την νομισματική ενοποίηση και το κοινό νόμισμα, το ευρώ.

Το κύριο χαρακτηριστικό του ευρωπαϊκού νομισματικού συστήματος ήταν ο μηχανισμός συναλλαγματικών ισοτιμιών που συνδέει τα νομίσματα των κρατών μελών μεταξύ τους. Ουσιαστικά ένα σύστημα διακυμαινόμενης ισοτιμίας μέσα στον ευρωπαϊκό χώρο.

Η αξία κάθε νομίσματος που συμμετέχει πρέπει να παραμείνει σταθερή έναντι κάθε άλλου νομίσματος μέσα σε κάποια προκαθορισμένα όρια.

Παράδειγμα:
Η κεντρική ισοτιμία του γερμανικού μάρκου σε σχέση με τα γαλλικά φράγκα είχε οριστεί στα 3,36 φράγκα και δεν επιτρεπόταν να ανέβει ή να πέσει περισσότερο από 15% από αυτό το επίπεδο.

Εάν η ισοτιμία περνούσε αυτά τα όρια τότε η αντίστοιχη κεντρική τράπεζα θα μπορούσε να επέμβει μέσω αντισταθμιστικής παρέμβασης στις αγορές συναλλάγματος και να ξαναφέρει την ισοτιμία μέσα στα προβλεπόμενα όρια.

Το ευρωπαϊκό νομισματικό σύστημα είχε τρία βασικά χαρακτηριστικά:

  • ένα νόμισμα αναφοράς που ονομαζόταν ECU. Ένα καλάθι δηλαδή στο οποίο υπήρχαν νομίσματα από όλα τα κράτη μέλη
  • ένα μηχανισμό συναλλαγματικών ισοτιμιών. Κάθε νόμισμα είχε μια συναλλαγματική ισοτιμία που συσχετιζόταν με το ECU. Οι διμερείς συναλλαγματικές ισοτιμίες μπορούσαν να διακυμαίνονται μέχρι 2,25%
  • έναν πιστωτικό μηχανισμό. Κάθε χώρα μετέφερε το 20% του συναλλάγματος της και των αποθεμάτων της σε χρυσό σε ένα κοινό ταμείο.